Nowy Numer 8/2018 Archiwum

Episcoporum Poloniae coetus

Jakie daty powinniśmy znać w naszej diecezji? Na pewno 1972 i 1992 rok. W tym roku mija 45. rocznica powstania diecezji gorzowskiej i 25. rocznica przekształcenia jej w diecezję zielonogórsko-gorzowską.

„Episcoporum Poloniae coetus” - to temat konferencji, która odbyła się 9 czerwca w Archiwum Państwowym w Gorzowie.

Po II wojnie światowej wśród nowych jednostek administracyjnych znalazła się największa z nich, bo obejmująca 1/7 kraju - administratura apostolska w Gorzowie Wlkp. która liczyła w sumie 47 836 km kw.

- Nie istniały na tych terenach diecezje, bo ciągle nie było uregulowanej sprawy granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej z RFN. Kościół nie mógł zatem stworzyć stałych jednostek organizacyjnych. Mogło to nastąpić dopiero po podpisaniu porozumienia w sprawie granicy z RFN w 1970 roku i ratyfikacji tego układu w 1972 roku. Dopiero wtedy papież Paweł VI wydał bullę cyrkumskrypcyjną pt. „Episcoporum Polonia Coetus” z dnia 26 VI 1972 roku ustanawiając stałe diecezje na ziemiach zachodnich i północnych z administratury gorzowskiej wyłoniły się trzy diecezje, wśród nich diecezja gorzowska ze stolicą w Gorzowie Wlkp. - wyjaśnia ks. Dariusz Śmierzchalski-Wachocz, historyk Kościoła.

Jeden z wykładów „Zabiegi bp Wilhelma Pluty mające na celu uregulowanie statusu prawnego powojennej administracji gorzowskiej” wygłosił ks. Dariusz Gronowski.

Prelegent podkreślił, że kluczowe znaczenie w tej sprawie miało wystąpienie bpa Wilhelma Pluty w trakcie obchodów 25-lecia przyłączenia Ziem Zachodnich i Północnych do Polski we Wrocławiu 4 maja 1970 roku. Oto jego fragment: „Teren ten woła, krzyczy o podział na nowe jednostki administracji kościelnej. Jeżeli siostrzyce Kołobrzegu: Kraków, Wrocław, Gniezno - są już arcybiskupstwami, to Kołobrzeg nawet nie jest administracją apostolską. I dlatego te kamienie krzyczą o to, by teren ten podzielić.”

- Sprawa uregulowania statusu prawnego organizacji Kościoła w Polsce była postulowana i oczekiwana przez wszystkich. Dlatego pełnoprawne diecezje na Ziemiach Zachodnich powstałyby z pewnością. Bp Pluta i jego współpracownicy widzieli jednak także potrzebę podziału ogromnej gorzowskiej administracji kościelnej. Ten podział na trzy diecezje, dokonany w 1972 roku, nie odbyłby się lub przynajmniej nie w tym kształcie bez usilnego działania bp. Pluty - wyjaśnia ks. Gronowski.

W konferencji wziął udział bp Tadeusz Lityński, który zauważył, że osobą spajającą obie rocznice jest św. Jan Paweł II. - Uczestniczył jako członek episkopatu w formułowaniu pierwszej decyzji, a drugą już sam podejmował. To, że jesteśmy dziś w takiej, a nie innej diecezji, to decyzja św. Jana Pawła II - zauważył biskup.

Konferencję zorganizował ordynariusz diecezji zielonogórsko-gorzowskiej bp Tadeusz Lityński, Archiwum Państwowe w Gorzowie oraz Polskie Towarzystwo Historyczne - oddział  w Gorzowie.

« 1 »
oceń artykuł

Zobacz także

Reklama

Reklama

Reklama

Zapisane na później

Pobieranie listy