Nowy numer 34/2019 Archiwum

Trwaliśmy mężnie na rubieżach polskości

„Droga do niepodległości. Powstanie wielkopolskie 1918–1919 na ziemi wschowskiej” – to tytuł najnowszej książki wydanej przez Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana” i Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918–1919 – koło we Wschowie.

Stowarzyszenie nie po raz pierwszy upamiętnia historię tego regionu. – Drogę naszego działania wyznaczają nazwy ulic – wyjaśnia Zdzisław Rygusik, przewodniczący zarządu oddziału Katolickiego Stowarzyszenia „Civitas Christiana” we Wschowie.

– Poprzednio robiliśmy konferencję i wydaliśmy książkę związaną z cichą bohaterką Wschowy, czyli s. Iwoną Król. Wcześniej były też konferencje dotyczące: ks. prał. Andrzeja Kostki – proboszcza parafii we Wschowie w latach 1946–81; abp. Floriana Stablewskiego, który urodził się we Wschowie; ks. Ludwika Muchy – kapelana „Hubala”, który był proboszczem w Starych Drzewcach k. Wschowy. A teraz w związku z 100. rocznicą odzyskania przez Polskę niepodległości i 100. rocznicą wybuchu powstania wielkopolskiego wydaliśmy książkę. Wcześniej jednak odsłoniliśmy pomnik związany z powstaniem wielkopolskim. Oczywiście przed nami kolejne projekty. Chcemy wydać publikację i zorganizować konferencję pod hasłem: „Lot do wolności” o pilotach z dywizjonu 318 i opowiedzieć w niej historię osób związanych ze Wschową – dodaje.

Determinacja była duża

Świeżo natomiast wydana książka, napisana przez kustosza Muzeum Ziemi Wschowskiej Dariusza Czwojdraka, traktuje o wydarzeniach z przełomu 1918–1919 roku na terenie powiatu wschowskim. – To książka o powstaniu wielkopolskim i udziale w nim mieszańców Wschowy, Włoszakowic, Brenna, Bukowca Górnego, Wijewa i kilku innych miejscowości wchodzących wówczas w skład powiatu wschowskiego – wyjaśnia autor i kontynuuje: – Był to jeden z trzech najbardziej zniemczonych powiatów w prowincji poznańskiej, stąd ludność polska była w dość trudnym położeniu, jeśli chodzi o samą organizację Polaków i tworzenie struktur, które miałyby ewentualnie przejąć władzę polityczną i wojskową na tym terenie. Niemniej jednak podejmowano kroki i przynajmniej częściowo udało się osiągnąć sukces, bo północna część powiatu została wyrwana z rąk niemieckich – dodaje. Wśród działaczy niepodległościowych warto zauważyć Jana Metelskiego. – To był tutejszy kupiec i właściciel dużej hurtowni. Osoba bardzo zaangażowana w działalność na rzecz ludności polskiej, która z ramienia Powiatowej Rady Ludowej była odpowiedzialna za organizację życia politycznego Polaków na tym terenie – wyjaśnia Dariusz Czwojdrak. – Natomiast najistotniejszym wydarzeniem była potyczka pod Zbarzewem, w trakcie której doszło do masakry grupy powstańców wielkopolskich z Włoszakowic i okolic tej miejscowości. Ten moment zachwiał nadziejami Polaków na odniesienie sukcesu, o którym mówiłem wcześniej. Ale determinacja była tak duża, że mimo tych strat i przygnębienia udało się zmobilizować społeczność i ostatecznie odnieść zwycięstwo – dodaje.

Zaangażowany też ksiądz

W publikacji znajdziemy nie tylko konkretne fakty historyczne i fotografie, ale także wspomnienia. Chociażby przywołanego Jana Metelskiego, który tak rozpoczyna swoją opowieść: „Trwaliśmy mężnie na rubieżach polskości. Nigdy nie zdradziliśmy Ojczyzny. W końcu listopada 1918 r. po powrocie z wojny światowej wielu Polaków zdawało sobie sprawę, że czekają nas czasy gorsze, może jak podczas samej wojny. Ludzie pracujący dla spraw społeczeństwa polskiego, czy to z komisji wyborczych czy towarzystw oświatowych, domagali się telefonicznie, abyśmy zorganizowali obywatelstwo ziemi wschowskiej. Przeto jeszcze w listopadzie 1918 r. zwołano mężów zaufania z całego powiatu. Zebrali się znani działacze panowie Kaczmarek z Bukówca, ksiądz proboszcz Józef Górny z Włoszakowic, Marecki z Brenna, Stępczak z Wijewa, Tomaszewski z Siedlnicy – u mnie w domu we Wschowie. Zebranie odbyło się także u gospodarza Borowiaka w Przyczynach Niskich. Spotkania były konspiracyjne, bo Niemcy śledzili każdy krok Polaków, co poświadczają późniejsze zdarzenia. Na zebraniu w Przyczynach Niskich wybrano Radę Ludową. Jej przewodniczącym na powiat wschowski został ksiądz proboszcz Górny, na miasto Wschowa – niżej podpisany”.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Zobacz także

Polecamy

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone przez internautów komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Reklama

Zapisane na później

Pobieranie listy

Sponsorowane

Https://Www.AUTOdoc.PL